Press & Publication
March 2011
Case Study
โครงการนี้เป็นสวนบ้านพักอาศัยย่านพัฒนาการ กรุงเทพมหานคร พื้นที่สวน 91 ตารางวา ออกแบบโดยคุณศิรเมศร์ จิรโพธิสิทธิ์ จาก Suansabuy Design Studio เป็นงานปรับปรุงสวนเดิมที่ถูกปล่อยทิ้งร้างมานานหลายปีให้กลับมาใช้งานได้เต็มที่อีกครั้ง ผลงานนี้ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับมีนาคม 2011 ภายใต้ชื่อเรื่อง Like never before
เจ้าของบ้านซื้อบ้านหลังนี้ไว้ล่วงหน้าประมาณ 3 ปีก่อนเริ่มโครงการ แต่แทบไม่ได้เข้ามาใช้งานเพราะภารกิจการทำงานที่รัดตัวและยังไม่มีแผนย้ายเข้ามาอยู่ในทันที เมื่อทั้งสองท่านตัดสินใจย้ายเข้ามาอยู่จริง จึงต้องการปรับปรุงทั้งตัวบ้านและสวนใหม่ทั้งหมด โดยต่อเติมเรือนรับรองชั้นเดียวขนาดกะทัดรัดเพิ่มอีกหลังหนึ่งบนพื้นที่ว่างที่เหลือ พร้อมตกแต่งภายในบ้านใหม่ ส่วนสวนต้องการพื้นที่ที่ใช้งานได้สะดวก มีมุมพักผ่อนนอกบ้าน และมีบ่อน้ำเป็นจุดเด่น
สวนเดิมที่มาพร้อมกับบ้านตั้งแต่แรกก่อสร้างถูกปล่อยทิ้งไว้นานหลายปีจนรกเรื้อ เต็มไปด้วยต้นไม้ขึ้นรกครึ้ม เศษวัสดุก่อสร้างวางระเกะระกะ และวัชพืชขึ้นแทบทุกซอกมุมของพื้นที่ ระดับดินในสวนก็ไม่สม่ำเสมอ ต้องปรับระดับใหม่ทั้งหมดก่อนเริ่มจัดสวนจริง
Suansabuy เสนอแนวทางเปลี่ยนภาพลักษณ์ของสวนให้ต่างจากเดิมโดยสิ้นเชิง จากสวนที่ดูครึ้มทึบแบบเก่าเป็นสวนที่เปิดโล่ง เข้าถึงง่าย และดูแลรักษาง่ายขึ้น จึงเปิดพื้นที่หน้าบ้านให้เป็นสนามหญ้ากว้างโล่ง แล้วสร้างมุมนั่งเล่นที่เป็นจุดเด่นชิดแนวรั้วในสไตล์โมเดิร์น ใช้ฉากผนังไม้เป็นตัวกั้นให้ดูโดดเด่นสะดุดตา ส่วนพื้นที่ระหว่างบ้านหลังเดิมกับเรือนรับรองที่ต่อเติมใหม่ ซึ่งเดิมเป็นพื้นที่ว่างที่ขาดความต่อเนื่องในการใช้งาน ได้ออกแบบเป็นเดคไม้เชื่อมต่อพื้นที่ทั้งสองฝั่งเข้าด้วยกัน พร้อมทำบ่อน้ำรูปทรงทันสมัยและน้ำพุเพิ่มความเพลิดเพลิน ทำให้เกิดพื้นที่กิจกรรมกลางบ้านที่ใช้งานได้จริง สำหรับพรรณไม้ยังคงรักษาความเป็นสวนเมืองร้อนไว้ แต่เลือกใช้ไม้ใบและไม้ดอกที่มีสีสันสวยงามตัดกับไม้ใบสีเขียว และเน้นพันธุ์ที่ดูแลง่ายเป็นหลัก
เพื่อแก้โจทย์เรื่องสวนที่ทิ้งร้างมานาน Suansabuy เริ่มจากรื้อต้นไม้ที่ไม่ต้องการออกจากพื้นที่ ต้นไม้บางส่วนที่ยังใช้ได้นำไปพักไว้ในที่ร่มก่อน ส่วนต้นไม้ใหญ่ที่ต้องการเก็บไว้ก็คงตำแหน่งเดิมแล้วตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่งขึ้น พร้อมเก็บเศษวัสดุก่อสร้างเก่า ไม้ค้ำยัน เศษกิ่งไม้ และวัชพืชออกทั้งหมด จากนั้นปรับระดับดินใหม่ทั้งพื้นที่ด้วยการถมดินขึ้นจากระดับเดิมประมาณ 30 เซนติเมตร ก่อนจะเริ่มงานฮาร์ดสเคปทั้งหมด ได้แก่ ผนังตกแต่งพร้อมที่นั่ง แนวทางเดินรอบบ้าน เดคไม้ บ่อน้ำ และขอบคอนกรีตกันแนวปลูกต้นไม้ แล้วจึงลงต้นไม้ใหญ่ในจุดที่เพิ่มเข้ามาใหม่ พร้อมไม้พุ่มและไม้คลุมดินตามตำแหน่งที่กำหนดไว้ในผังสวน
งานฮาร์ดสเคปหลักของโครงการนี้แบ่งเป็น 3 ส่วน ส่วนแรกคือผนังตกแต่งพร้อมที่นั่งบริเวณหน้าบ้าน ก่อด้วยอิฐฉาบปูนแล้วหล่อที่นั่งคอนกรีตยื่นออกมาจากผนังประมาณ 30 เซนติเมตร ด้านหน้าผนังทำเป็นแนวคอนกรีตกั้นพื้นที่สำหรับโรยกรวดและปลูกต้นไม้ ผนังด้านบนกรุด้วยแผ่นไม้เทียมสีแดงเจาะเป็นช่องหน้าต่างสำหรับแขวนกระถางไม้ประดับ ส่วนที่สองคือบ่อน้ำและพื้นไม้ที่เชื่อมต่อพื้นที่ระหว่างบ้านหลังเดิมกับเรือนรับรองที่ต่อเติมใหม่ เริ่มจากขุดบ่อน้ำตามตำแหน่งที่กำหนด ตอกเสาเข็มขนาด 4 เมตร เว้นระยะห่างกัน 75 เซนติเมตร แล้วเทพื้นคอนกรีตเสริมเหล็ก จากนั้นก่ออิฐสองชั้นฉาบปูนตามแนวบ่อ ทำผิวขัดมันผสมสีฝุ่นและน้ำยากันซึม เนื่องจากเจ้าของบ้านไม่ต้องการเลี้ยงปลาจริงจัง ตัวบ่อจึงไม่ได้ขุดลึกเต็มรูปแบบบ่อเลี้ยงปลา ถัดมาถมดินและเทพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กปรับสโลปให้ระบายน้ำออกง่าย วางโครงเหล็กทับเพื่อเป็นโครงสร้างของพื้นไม้ แล้วจึงปูพื้นไม้และเดินระบบท่อสำหรับน้ำพุ พร้อมกำจัดปลวกก่อนปูพื้นไม้จริง ส่วนที่สามคือลานกรวดตกแต่งลวดลายบริเวณจุดรับแขก ทำโดยโรยปูนขาวร่างลวดลายที่ต้องการลงบนพื้นก่อน แล้วจุดเป็นร่องตามแนวลาย เทคอนกรีตเสริมเหล็กให้ได้ระดับเดียวกับพื้นกรวดโดยรอบ ก่อนตกแต่งสีลงบนคอนกรีตให้เป็นลวดลายเด่นสะดุดตา
วัสดุหลักที่ใช้ในโครงการนี้ ได้แก่ อิฐก่อฉาบปูนสำหรับผนังและบ่อน้ำ คอนกรีตเสริมเหล็กสำหรับโครงสร้างพื้นและที่นั่ง แผ่นไม้เทียมสีแดงกรุผนัง พื้นไม้ปูบนโครงเหล็กบริเวณบ่อน้ำ และกรวดแม่น้ำสีเข้มตกแต่งลวดลายบริเวณลานทางเข้า ด้านพรรณไม้เลือกพันธุ์ที่ดูแลรักษาง่ายเป็นหลักเพื่อคงความเป็นสวนเมืองร้อน ทั้งไม้ใบและไม้ดอกที่ให้สีสันตัดกับไม้ใบสีเขียว เช่น เศรษฐีเรือนใน เฮลิโคเนีย หนวดปลาหมึกแคระด่าง ลิ้นมังกร เดหลีใบกล้วย พลับพลึงหนู ทองกวาว ไทรอินโด พุดศุภโชค กล้วยไม้ดิน ยี่โถแคระ ตีนเป็ดน้ำ ไอริสน้ำ คริสตินา พยับหมอก และโมกพวง ส่วนต้นไม้เดิมในพื้นที่ที่คงไว้ ได้แก่ ต้นแคนา ต้นอินทนิล ต้นแก้ว และต้นหมากเขียว รวมพรรณไม้ทั้งหมดตามผังที่ระบุในบทความต้นฉบับ 22 ชนิด
สวนขนาด 91 ตารางวานี้ใช้เวลาจัดสวนประมาณ 3 สัปดาห์ งบประมาณรวมประมาณ 500,000 บาท เปลี่ยนจากพื้นที่รกร้างเต็มไปด้วยวัชพืชและเศษวัสดุก่อสร้าง กลายเป็นสวนที่เปิดโล่ง เข้าถึงง่าย และมีมุมใช้งานครบ ทั้งสนามหญ้าหน้าบ้าน มุมนั่งเล่นชิดผนังตกแต่ง บ่อน้ำพร้อมพื้นไม้เชื่อมต่อระหว่างบ้านสองหลัง และลานกรวดลวดลายบริเวณทางเข้า ทำให้เจ้าของบ้านมีพื้นที่พักผ่อนนอกบ้าน และลูกๆ มีพื้นที่ทำกิจกรรมตามที่ตั้งใจไว้
เจ้าของบ้านให้ข้อมูลไว้ในบทสัมภาษณ์ว่าสวนเดิมมีเพียงสนามหญ้ากับต้นไม้จำนวนมาก ทำให้รู้สึกว่าเข้าไปใช้งานไม่สะดวก จึงต้องการสวนที่ให้ความรู้สึกสบาย โล่ง โปร่ง และดูแลรักษาง่าย พร้อมอยากให้มีบ่อน้ำและมุมนั่งเล่นนอกบ้านเพิ่มเข้ามาด้วย
งานนี้สะท้อนว่าสวนที่ถูกปล่อยทิ้งร้างมานานสามารถปรับปรุงให้กลับมาใช้งานได้เต็มที่ในระยะเวลาไม่นาน หากวางแผนขั้นตอนอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่รื้อถอนของเดิมที่ไม่จำเป็น ปรับระดับดิน ทำฮาร์ดสเคปเป็นโครงสร้างหลัก แล้วจึงลงต้นไม้ในลำดับสุดท้าย การใช้พื้นที่ว่างระหว่างอาคารสองหลังให้เป็นจุดเชื่อมต่อ เช่น เดคไม้และบ่อน้ำ ยังช่วยให้พื้นที่ที่เคยไม่ถูกใช้งานกลายเป็นมุมกิจกรรมหลักของบ้านได้ สิ่งที่ควรระวังคือบ่อน้ำที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับเลี้ยงปลาจริงจังต้องคำนึงถึงระบบระบายน้ำและกันซึมให้ดีตั้งแต่ขั้นตอนก่อสร้าง เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาในระยะยาว
ที่มา: ตีพิมพ์ในนิตยสารบ้านและสวน ฉบับมีนาคม 2011 (เรื่อง: วรัภศร, ภาพ: ปิยะวุฒิ ศรีสกุล, ผู้ช่วยช่างภาพ: เขียนพล จันทร์เปี่ยม)
ปรึกษาทีมออกแบบสวนสบายได้ฟรี พร้อมประเมินราคาก่อนเริ่มงานจริง
ติดต่อสวนสบาย